fa اثر حفاظتی آگونیست گیرنده A1 و ویتامین C بر تراکم سلولی و اختلالات حافظه ناشی از ایسکمی مغزی در هیپوکامپ موش نر بالغ نژاد BALB/c علوم اعصاب Neurosciences تحقيقي Original Articles زمینه و هدف : سکته مغزی یکی از علل مهم مرگ و میر در جهان است و سالیانه عده زیادی را با انواع ناتوانی‌های ذهنی و جسمی مبتلا می‌کند. تاکنون داروی مناسبی برای پیشگیری و درمان آن معرفی نشده است. این مطالعه به منظور تعیین اثر حفاظتی آگونیست گیرنده A1 و ویتامین C بر تراکم سلولی و اختلالات حافظه ناشی از ایسکمی مغزی در هیپوکامپ موش سوری انجام شد. روش بررسی : این مطالعه تجربی روی نورون‌های هرمی هیپوکامپ 56 سر موش نر بالغ سوری نژاد BALB/c با وزن تقریبی 35-40 گرم انجام شد. موش‌ها به‌طور تصادفی به هشت گروه هفت‌تایی تقسیم شدند. گروه اول intact ، گروه دوم کنترل ایسکمی بود. گروه سوم ایسکمی (DMSO) ، حامل آگونیست و آنتاگونیست گیرنده A1 را دریافت نمود. گروه چهارم (AA)، از یک هفته قبل از ایسکمی و یک هفته بعد از ایسکمی به مدت 7 روز، اسکوربیک اسید روزانه 100 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن دریافت کرد. گروه پنجم (CPA)، آگونیست گیرنده آدنوزین را به میزان یک میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن روزانه از روز هفتم بعد از ایسکمی به مدت 7 روز دریافت کرد. گروه ششم (CPA+AA)، علاوه بر دریافت اسکوربیک اسید روزانه 100 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن قبل و بعد از ایسکمی، آگونیست گیرنده A1 (یک میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن روزانه) را هم بعد از ایسکمی دریافت کرد. گروه هفتم (DPCPX)، آنتاگونیست گیرنده A1 را به میزان 2.25 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن از روز هفتم بعد از ایسکمی به مدت 7 روز دریافت کرد. گروه هشتم (DPCPX+AA)، علاوه بر دریافت اسکوربیک اسید روزانه 100 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن قبل و بعد از ایسکمی، آنتاگونیست گیرنده A1 (2.25 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن روزانه) را هم بعد از ایسکمی دریافت کرد. ایسکمی با بستن شریان کاروتید مشترک القا شد و پس از آن با کاهش التهاب ناحیه ایسکمیک داروها به‌صورت تزریق داخل صفاقی تجویز شد. بعد از تکمیل دوره درمان تست حافظهY-maze انجام شد و سپس مغز نمونه‌ها فیکس و خارج شد و برای مطالعات بافت‌شناسی (رنگ آمیزی نیسل) آماده گردید. شمارش سلول‌های هرمی در سطح 53500 میکرومتر مربع در ناحیه CA1 هیپوکامپ انجام شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-15 و ANOVA test تجزیه و تحلیل گردید. یافته‌ها : آزمون Y-maze در گروه ایسکمیک اختلال وسیعی را در حافظه کوتاه‌مدت نشان داد (PA=200)؛ ولی این اختلال در گروه‌های درمان به‌طور معنی‌داری کاهش نشان داد (PA=243, 265, 248). تعداد نورون‌های هرمی سالم در گروه ایسکمیک (تعداد : 87) و گروه‌های اسیداسکوربیک، اگونیست رسپتور آدنوزین و گروه ترکیب اسکوربیک و آگونیست رسپتور آدنوزین به ترتیب 125، 105 و 111 تعیین گردید که این تعداد در گروه ایسکمیک به‌طور معنی‌دار کمتر از گروه‌های درمانی بود (P<0.05). نتیجه‌گیری : این مطالعه نشان داد که استفاده از ویتامین C و آگونیست گیرنده آدنوزین سبب افزایش معنی‌داری در حافظه کوتاه‌مدت و نورون‌های هرمی هیپوکامپ در ناحیه CA1 موش‌های دچار ایسکمی مغزی می‌گردد. Background and Objective: Brain ischemia is one of the most important factor of morbidity and mortality and leaving many people with mental and physical disabilities. Until now there are no appropriate medications to prevent and cure ischemic injury. This study was done to evaluate the protective effect of Adenosine A1 receptor and ascorbic acid on hippocampal neuronal density and memory disorder in ischemia reperfusion induced Rats. Materials and Methods: This experimental study was performed on the hippocampus pyramidal neurons on 56 male BALB/c mice. Animals randmly allocated into 8 groups (N=7) including: 1) intact, 2) ischemic control group, 3) ischemic, plus agonist and adenosine of A1 receptor, 4) ascorbic acid (100 mg/daily), 5) ischemic plus agonist adenosine receptor (1 mg/1 kg) one week after ischemia, 6) ischemia, ascorbic acid befor and after ischemia and A1 receptor (1 mg/1 kg) agonist after ischemia, 7) A1 receptor, antagonist (2.25 / 1 kg), one weed after ischemia, 8) Ascorbic acid (100 mg/1kg) before and after ischemia plus A1 receptor antagonist (2.25 / 1 kg) after ischemia. Ischemia induced by clamping of common carotid artery and the drugs was injected subsequently into peritoneum after reduction of inflammation of ischemic zone. The Y-maze memory test performed after completing the treatment period, afterward brains fixed and prepared for microscopic nissl staining method. The counting of pyramidal cells were performed at 53500 square micrometer of CA1. Data were analyzed using SPSS-15 and ANOVA test. Results: The Y-maze test showed extensive deficit in short-term memory in ischemic group (PA=200) but in treatment groups this deficit significantly reduced (PA=243, 248 and 265). The normal neuronal cell in ischemic group was significantly lowered (n=87) than treatment groups (n=111, 105 and 125) including ascorbic acid group (125), adenosine receptor agonist (105) and ascorbic acid plus agonist adenosine receptor (111). The number of normal neuronal cell in ischemic groups significantly is reduced compared to treatment group (P<0.05). Conclusion: This study showed that concurrent treatment of ascorbic acid and Adenosine A1 receptor agonist can significantly reduce the complications caused by brain ischemia in CA1 area of hippocampus. ایسکمی, اسکوربیک اسید , آگونیست, نوروپروتکتیو , گیرنده آدنوزین A1 receptor, Agonist, Ascorbic acid, Ischemia, Neuroprotective 52 59 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-637&slc_lang=fa&sid=1 Zamani M (MSc) محمد زمانی 5900319475328460050745 5900319475328460050745 No PhD Candidate in Anatomy, School of Medicine, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی دکتری علوم تشریحی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان Rasooli H (PhD) هما رسولی 5900319475328460050746 5900319475328460050746 No Assistant Professor, Department of Anatomy, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار گروه علوم تشریحی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Mehdizadeh M (PhD) مهدی مهدیزاده 5900319475328460050747 5900319475328460050747 No Professor, Department of Anatomy, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد گروه علوم تشریحی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Nobakht M (PhD) ملیحه نوبخت 5900319475328460050748 5900319475328460050748 No Professor, Department of Anatomy, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد گروه علوم تشریحی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Zamani F (BSc) فهیمه زمانی 5900319475328460050749 5900319475328460050749 No Nurse, School of Nursing and Midwifery, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran کارشناس پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان Soleimani M (PhD) منصوره سلیمانی mansourehsoleimani@gmail.com 5900319475328460050750 5900319475328460050750 Yes Assistant Professor, Department of Anatomy, Cellular and Molecular Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار گروه علوم تشریحی، مرکز تحقیقات سلولی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی تهران